thermisch comfort



Temperatuursbehersing is een belangrijke eigenschap van een aangename woning.


De uitdaging is om een woning te bekomen waar het comfortabel warm is tijdens de wintermaanden maar waar terzelfdertijd in de zomer overhitting  vermeden wordt. We wensen uiteraard dit thermisch comfort te bereiken in combinatie met een zo laag mogelijk energieverbruik.


De luchttemperatuur binnen is slechts één aspect, factoren die mede het thermisch comfortgevoel  zijn:


  • ons metabolisme
  • de activiteiten die we uitvoeren
  • onze kledij
  • de temperatuursverdeling in de ruimte
  • de temperatuur van de muren
  • de ventilatiestrategie
  • zonwering
  • ...



Link thermisch comfort en energiebesparing


In een woning met een laag thermisch comfort, omdat bijvoorbeeld de buitenmuren nog niet geïsoleerd werden zal het energergetisch aanpakken van de gebouwschil (isolatie en luchtdichting) niet alleen zorgen voor een lagere energiefactuur maar ook voor een comfortverbetering.



  • de koudestraling valt weg als alle schildelen geisoleerd wordengeïsoleerde schildelen
  • geen  hinderlijke tocht meer door het verbeteren van de luchtdichtheid
  • verlaagde temperatuurval tussen periodes van wel en niet verwarmen
  • een uniformere temperatuurverdeling doorheen woning omdat het warmer wordt in de niet verwarmde gedeeltes
  • de gemiddelde binnentemperatuur na renovatie is veel minder afhankelijk geworden van buitentemperatuur

een aangenaam thermisch comfort verzekeren



Uitgangspunt: de behoeften van de bewoners. Idealiter wordt er teven rekening gehouden met de toekomstige behoeftes of de behoeftes van toekomstige gebruikers. Omdat oudere of zieke personen of mensen die andere activiteiten uitvoeren nu éénmaal andere eisen stellen.


Bij een verbouwing hebben we maar in beperkte mate impact op het architecturaal ontwerp omdat de compactheid, de oriëntie en verhouding tussen de ramen en de totale muuroppervlakte reeds vastliggen. Waar we wel nog meer impact op hebben is het bepalen van de thermische zones, waar komen de slaapkamer, de woonkamer enz.



Zomercomfort


Een goede definitie van de behoeften op het vlak van thermisch zomercomfort tijdens de planning van de renovatie kan aangeven of een passieve koelsysteem mogelijk is plaats van een actief koelsysteem.


Voor de keuze van het koelsysteem is het door de bouwheer vereiste comfortniveau in de zomer doorslaggevend.


Is passieve koeling een optie om het comfort te verzekeren (free cooling, geothermie, adiabatische koeling van nieuwe lucht,…)?


Met welke zaken zoals thermische inertie, zonwering, mogelijkheid om de vensters te openen moeten we rekening houden bij het ontwerp van de bouwschil om het gewenst thermische zomercomfort zonder actieve koeling te kunnen verzekeren?


Het antwoord op bovenstaande vragen hangt af van de eisen van de bouwheren omtrent:


  • De maximale absolute temperatuur die acceptabel zijn.
  • Wensen de bouwheren sowieso een systeem van regelbare actieve koeling? Of accepteren ze temperatuurafwijkingen en oververhittingsmomenten binnen bepaalde grenzen?




Lokaal thermisch discomfort vermijden is een belangrijke eerste stap.


Oorzaken van lokaal thermisch discomfort zijn een ongewenste lokale afkoeling of opwarming van het lichaam door:


  • tocht = te hoge luchtsnelheid (voornamelijk nek)
  • verticaal temperatuurverschil (warm ter hoogte van het hoofd maar koud aan de voeten)
  • stralingsasymmetrie = dit is vooral een warm plafond in combinatie met koude muren en/of venster

passieve maatregelen om het thermisch comfort te verhogen


Mijn persoonlijke voorkeur gaat uit naar passieve maatregelen om het winter- en zomercomfort te garanderen.


Maatregelen die geen energie verbruiken zijn:


  • isoleren
  • zonwering
  • zonnewinsten
  • de mogelijkheid om vensters open te zetten zodat nachtkoeling mogelijk wordt
  • rekening houden met de thermische inertie
  • de interne warmtelasten zoveel mogelijk beperken
  • ...



een passieve verwarmingsstrategie


Een passieve verwarmingsstrategie maakt bewust gerbuik van de zon om de woning te verwarmen.



een passie koelstrategie


Een passieve koelstratie is niets meer of minder dat de ‘gratis' koude uit de lucht/grond valoriseren. De energiekosten om de "gratis koude" te transporteren via ventilator/pomp zijn de enige verbuikskosten.


Energetisch gerenoveerde woningen zijn zeer goed geïsoleerd en daardoor gevoeliger voor het risico tot oververhitting. In plaats van te opteren voor een actieve koeling (airco) kunnen we overhitting tegen gaan met:


  • free-cooling of intensieve nachtventilatie
  • de aardwarmtewisselaar
  • de adiabatische koeling 

andere maatregelen en aandachtspunten


Indien passieve maatregelen onvoldoende zijn:



  • de verwarmingssysteem en indien noodzakelijk de eventuele het koelingssysteem kiezen en ontwerpen
  • de regelingswijze(n) van de koelings-, en verwarmingsystemen bepalen
  • het thermisch comfort blijven opvolgen